أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )
483
قانون ( فارسى )
جست . سقز درخت بنه با هموزنش روغن گل يا روغن حيوانى خوب است . بيخ سوسن با عسل خوب است . آرد گاودانه ، خشكه گياه جواشير خوبند . داروهاى تركيبى در علاج قرحهء پليد عبارتند از : مرهم هندى ، انواع مرهمهاى سبز كه از زنگار مىسازند ، مرهمهاى سبز كه زنگار با اندران و امثال آنها به كار رفته است ، مرهمهاى قيسورى ( سنگ پا ) ، مرهمهايى كه آرد گاودانه در آنها وارد است ، مرهم نمك ، قرص سياه ، قرص سبز ، قرصى كه به قرص قرموجانيس ( فرموحانتس - نسخه . ) مشهور است . كه در علاج قرحهء پليد خوبند . داروهاى خشكانندهء ويژهء علاج قرحهء پليد از قرار زيرند : تهنشين روغن زيتون ، عسل و زاج بلورى ( شب ) هريك يك جزء متساوى . درهم بسرش و بر قرحه بگذار ! سفيداب و مريم نخودى ( اربه ) از هريك يك جزء را درهم قاطى كن و بر قرحه بگذار ! اگر ديدى كه چرك و پليدى بسيار زياد است ، گندناى بيابانى را با عسل مخلوط كن و بر قرحه بگذار كه بسيار مفيد است . زيتون نمكزده را بكوب و بر قرحه بگذار ، كه داروى خوبى است . ممكن است به داروهايى مايع و آبكى نياز باشد كه قرحهء پليد را بدانها شستشو دهى ؛ آنها را در بحث از علاج قرحهء ژرفارو ( فرو رفته ) ذكر خواهيم كرد . ليكن اگر قرحه ورم داشته باشد اين داروها زيان مىرسانند . فصل پنجم قرحههاى غار ، فرورفته و پناهگاهى ما در مقدمهء اين گفتار - كه ويژه به قرحهها است - راجع به نامگذارى نوع قرحهها بياناتى داشتيم و ضمن آن اين سه نوع قرحه را نيز ذكر كرديم . اينك به بحث در علاج آنها مىپردازيم . در علاج اين سه نوع از قرحه بايد كارى شود كه فرورفتگى قرحه پر از گوشت گردد . اين پرگوشت شدن ، بدون غذاى خوب خوردن امكانپذير نيست كه خون زياد و خوب توليد شود و گودال را پر كند . از حيث دارو هم نياز به داروهايى هست كه خشكاننده و در عين حال پاكساز قرحه از پليدى باشند . بايد اندام قرحهزده و حالت قرحه را طورى نگهداشت كه چرك و خونابه در آن بند نيايد و هرچه از پليدى قرحه سيلانى شد ، به آسانى بيرون بريزد . اگر ديدى كه طبيعتا قرحه در جايى چنان واقع شده است كه در طرف بالايى اندام است و دهانهء قرحه در پايين و رو به پايين است بسيار خوب ؛ و اگر چنين نبود و برعكس بود ، اگر قرحه